Калі мы гаворым пра пракат, мы маем на ўвазе права выкарыстоўваць нешта — няхай гэта рэч (напрыклад, машына) або права на атрыманне ці аказанне паслугі. Гэтае права абароненае рознымі законамі. Валоданне па сутнасці патрэбнае нам толькі для таго, каб мы маглі карыстацца нечым у зручны для сябе час. У гэтым і ёсць мэта, а само валоданне або шэрынг (ад англійскага share — дзяліцца) — гэта проста інструмент для яе дасягнення. Але ці ёсць іншыя шляхі?
Апошнім часам становіцца папулярнай мадэль эканомікі, у якой людзі выкарыстоўваюць тавары або паслугі разам, не валодаючы імі. Гэта называецца «эканоміка сумеснага выкарыстання», або «эканоміка шэрынгу». Яна захоўвае перавагі валодання, але ліквідуе некаторыя яго недахопы.
Напрыклад, за аўтамабіль штогод даводзіцца плаціць страхоўку і падатак. Замест гэтага можна арандаваць офіс толькі тады, калі ён патрэбны, а не купляць яго ці арандаваць надоўга. Або, калі ў вас ёсць каструля супу, які вы ўжо не можаце з'есці, але шкада выкідаць, — вы можаце прадаць яго галоднаму суседу.
Што ў гэтым новага
Мы адмаўляемся ад звычайнай схемы «тавар — валюта — тавар». Таму на эканоміку сумеснага выкарыстання варта паглядзець як на напрамак, вакол якога сфарміраваны і які сам фарміруе цэлы спектр глабальных трэндаў.
Важна і тое, што эканоміка сумеснага выкарыстання закранае кожнага з нас тут і зараз. З некаторымі тэндэнцыямі і з'явамі звязаная праца толькі невялікай групы спецыялістаў, іншыя ўяўляюць сабой погляд у далёкую будучыню. А вось прынцып сумеснага спажывання даступны людзям усіх прафесій, узростаў і сацыяльных статусаў.
Ці сапраўды гэта бяспечна?
Адкрытасць і сумленнасць у працы сэрвісу шэрынгу — галоўны фактар яго поспеху. Цяпер сістэма агульнага карыстання часта кантралюе сябе сама: яна ацэньвае карыстальнікаў, ставіць адзнакі і карае за парушэнні. Але калі выявіцца, што высокія адзнакі можна купіць або сістэму лёгка падмануць, людзі перастануць давяраць — і сэрвіс хутка заняпадзе.
Чым можна падзяліцца? Сёння — амаль усім: касметыкай, лекамі, газонакасілкамі, нават хатнімі жывёламі. Пра што б вы цяпер ні падумалі, верагодна, недзе ўжо ёсць новы праект, які спрабуе ўключыць гэты прадмет ці паслугу ў сістэму агульнага выкарыстання. І што цікава — гэта можа датычыцца не толькі абмену паміж людзьмі, але і паміж кампаніямі: напрыклад, сумеснага выкарыстання сэрвісаў для захоўвання даных ці спецыялістаў.
Прыклады эканомікі шэрынгу
Транспарт
Усе ведаюць пра папулярныя сэрвісы каршэрынгу і райдшэрынгу (BlaBlaCar).
Праца
Вэб-сайты сумеснага выкарыстання ў галіне штодзённых паслуг. Прыклады — YouDo, Profi.ru, Яндекс.Услуги. Тут можна звярнуцца па дапамогу ў арганізацыі свята, знайсці сантэхніка, рэпетытара або трэнера па фітнесе.
Адукацыя
Сёння магчымасці для навучання сталі значна больш даступнымі дзякуючы анлайн-курсам, якія можна праходзіць бясплатна або за невялікую суму. Працэс просты: вы глядзіце запісаныя лекцыі, выконваеце заданні, праходзіце тэст і атрымліваеце сертыфікат.
Адзенне
Сэканд-хэнды цяпер выглядаюць хутчэй як мінулае. Сёння набіраюць абароты дабрачынныя крамы, дзе можна набыць рэчы ў другім абароце, а таксама аддаць або абмяняць свае — на продаж ці для перапрацоўкі.
Тавары
Купля, а часам нават арэнда былых ва ўжыванні тавараў магчымая ў любой сферы. У якасці прыкладу прывядзём некалькі напрамкаў пракату, якія карыстаюцца попытам — у тым ліку і ў нашым сэрвісе:
- спартыўны інвентар;
- будаўнічае абсталяванне;
- турыстычнае абсталяванне;
- сукенкі і касцюмы;
- фотатэхніка і гаджэты;
- аўтамабілі і мотатэхніка;
- дзіцячыя цацкі і каляскі.
Заключэнне
Ёсць мноства іншых галін з паслугамі шэрынгу ці пракату — «неаранае поле» для старту. Урэшце ўсім гэтым трэба неяк кіраваць:
- разлічваць эканоміку;
- рыхтаваць дакументы;
- сачыць за таварамі і абсталяваннем.
Калі вы ўжо ўзялі адну з ідэй або прыдумалі сваю — мы дапаможам вам на старце праекта ў сферы арэнды і пракату. Сучасны сэрвіс для аўтаматызацыі ўліку Rent in Hand падыходзіць для пунктаў пракату любога маштабу: ад невялікіх стартапаў да буйных прадпрыемстваў. У праграме ўжо прадугледжана мноства карысных опцый, а пры неабходнасці яе функцыянальнасць заўсёды можна дапоўніць пад запыты канкрэтнай кампаніі.